Chuỗi nhân duyên dẫn đến luân hồi và đau khổ bắt nguồn từ mắt xích “sự ham mê, thích thú và tham ái” (tham, hỷ, ái) được Đức Phật giảng giải dễ hiểu qua phép so sánh vẽ tranh và tia nắng chiếu qua cửa sổ. Mời quý vị cùng lắng nghe và chiêm nghiệm lời Đức Phật dạy trong Kinh Nơi có ham mê được dịch sang tiếng Việt phổ thông dễ hiểu.
| Bản gốc | Bản dịch |
| Atthi Rāga Sutta (SN 12.64): Where There is Passion | Kinh Nơi có ham mê |
| Near Sāvatthī. “There are these four nutriments for the maintenance of beings who have come into being or for the support of those in search of a place to be born. Which four? Physical food, gross or refined; contact as the second, intellectual intention the third, and consciousness the fourth. These are the four nutriments for the maintenance of beings who have come into being or for the support of those in search of a place to be born. | Ở gần thành Xá Vệ, Thế Tôn thuyết giảng với các tỳ-kheo như sau: – Có bốn dưỡng chất để duy trì sự sống của chúng sinh đã hình thành hoặc để cung dưỡng cho chúng sinh đang tìm nơi sinh ra. Đó là bốn dưỡng chất nào? Thứ nhất là thức ăn vật chất (đoàn thực), thô hoặc vi tế, thứ hai là sự tiếp xúc (xúc thực), thứ ba là ý định (tư niệm thực), và thứ tư là ý thức (thức thực). Đây là bốn dưỡng chất để duy trì sự sống của chúng sinh đã hình thành hoặc để cung dưỡng cho chúng sinh đang tìm nơi sinh ra. |
| “Where there is passion, delight, & craving for the nutriment of physical food, consciousness lands there and increases. Where consciousness lands and increases, there is the alighting of name-&-form. Where there is the alighting of name-&-form, there is the growth of fabrications. Where there is the growth of fabrications, there is the production of renewed becoming in the future. Where there is the production of renewed becoming in the future, there is future birth, aging, & death, together, I tell you, with sorrow, affliction, & despair. “Where there is passion, delight, & craving for the nutriment of contact.… “Where there is passion, delight, & craving for the nutriment of intellectual intention.… “Where there is passion, delight, & craving for the nutriment of consciousness, consciousness lands there and increases. Where consciousness lands and increases, there is the alighting of name-&-form. Where there is the alighting of name-&-form, there is the growth of fabrications. Where there is the growth of fabrications, there is the production of renewed becoming in the future. Where there is the production of renewed becoming in the future, there is future birth, aging, & death, together, I tell you, with sorrow, affliction, & despair. “Just as—when there is dye, lac, yellow orpiment, indigo, or crimson—a dyer or painter would paint the picture of a woman or a man, complete in all its parts, on a well-polished panel or wall, or on a piece of cloth; in the same way, where there is passion, delight, & craving for the nutriment of physical food… contact… intellectual intention… consciousness, consciousness lands there and increases. Where consciousness lands and increases, there is the alighting of name-&-form. Where there is the alighting of name-&-form, there is the growth of fabrications. Where there is the growth of fabrications, there is the production of renewed becoming in the future. Where there is the production of renewed becoming in the future, there is future birth, aging, & death, together, I tell you, with sorrow, affliction, & despair. | Nơi nào có sự ham mê (tham), thích thú (hỷ) và tham ái (ái) đối với dưỡng chất thức ăn vật chất, nơi ấy ý thức đáp xuống và tăng trưởng. Nơi nào ý thức đáp xuống và tăng trưởng, nơi ấy có danh sắc (các yếu tố tinh thần và vật chất) sinh khởi. Nơi nào có danh sắc sinh khởi, nơi ấy có sự tạo tác (hành) phát triển. Nơi nào có sự tạo tác phát triển, nơi ấy có sự hiện hữu (hữu) tái sinh trong tương lai. Nơi nào có sự hiện hữu tái sinh trong tương lai, nơi ấy có sự sinh ra, già và chết trong tương lai, Ta nói cùng những ưu phiền, thống khổ và tuyệt vọng. Nơi nào có sự ham mê, thích thú và tham ái đối với dưỡng chất tiếp xúc… Nơi nào có sự ham mê, thích thú và tham ái đối với dưỡng chất ý định… Nơi nào có sự ham mê, thích thú và tham ái đối với dưỡng chất ý thức, nơi ấy ý thức đáp xuống và tăng trưởng. Nơi nào ý thức đáp xuống và tăng trưởng, nơi ấy có danh sắc sinh khởi. Nơi nào có danh sắc sinh khởi, nơi ấy có sự tạo tác phát triển. Nơi nào có sự tạo tác phát triển, nơi ấy có sự hiện hữu tái sinh trong tương lai. Nơi nào có sự hiện hữu tái sinh trong tương lai, nơi ấy có sự sinh ra, già và chết trong tương lai, Ta nói cùng những ưu phiền, thống khổ và tuyệt vọng. Giống như khi có thuốc nhuộm màu đỏ cánh kiến, vàng thư hoàng, chàm hay đỏ thẫm, người thợ nhuộm hoặc họa sĩ sẽ khắc họa nên bức tranh người phụ nữ hay người đàn ông hoàn chỉnh mọi phần trên tấm pa-nô hay bức tường sạch trơn láng bóng hoặc trên tấm vải. Tương tự như vậy, nơi nào có sự ham mê, thích thú và tham ái đối với dưỡng chất thức ăn vật chất… dưỡng chất tiếp xúc… dưỡng chất ý định… dưỡng chất ý thức, nơi ấy ý thức đáp xuống và tăng trưởng. Nơi nào ý thức đáp xuống và tăng trưởng, nơi ấy có danh sắc sinh khởi. Nơi nào có danh sắc sinh khởi, nơi ấy có sự tạo tác phát triển. Nơi nào có sự tạo tác phát triển, nơi ấy có sự hiện hữu tái sinh trong tương lai. Nơi nào có sự hiện hữu tái sinh trong tương lai, nơi ấy có sự sinh ra, già và chết trong tương lai, Ta nói cùng những ưu phiền, thống khổ và tuyệt vọng. |
| “Where there is no passion for the nutriment of physical food, where there is no delight, no craving, then consciousness does not land there or increase. Where consciousness does not land or increase, there is no alighting of name-&-form. Where there is no alighting of name-&-form, there is no growth of fabrications. Where there is no growth of fabrications, there is no production of renewed becoming in the future. Where there is no production of renewed becoming in the future, there is no future birth, aging, & death. That, I tell you, has no sorrow, affliction, or despair. “Where there is no passion for the nutriment of contact.… “Where there is no passion for the nutriment of intellectual intention.… “Where there is no passion for the nutriment of consciousness, where there is no delight, no craving, then consciousness does not land there or increase. Where consciousness does not land or increase, there is no alighting of name-&-form. Where there is no alighting of name-&-form, there is no growth of fabrications. Where there is no growth of fabrications, there is no production of renewed becoming in the future. Where there is no production of renewed becoming in the future, there is no future birth, aging, & death. That, I tell you, has no sorrow, affliction, or despair. “Just as if there were a roofed house or a roofed hall having windows on the north, the south, or the east. When the sun rises, and a ray has entered by way of the window, where does it land?” “On the western wall, lord.” “And if there is no western wall, where does it land?” “On the ground, lord.” “And if there is no ground, where does it land?” “On the water, lord.” “And if there is no water, where does it land?” “It doesn’t land, lord.” “In the same way, where there is no passion for the nutriment of physical food… contact… intellectual intention… consciousness, where there is no delight, no craving, then consciousness does not land there or increase. Where consciousness does not land or increase, there is no alighting of name-&-form. Where there is no alighting of name-&-form, there is no growth of fabrications. Where there is no growth of fabrications, there is no production of renewed becoming in the future. Where there is no production of renewed becoming in the future, there is no future birth, aging, & death. That, I tell you, has no sorrow, affliction, or despair.” | Nơi nào không có sự ham mê đối với dưỡng chất thức ăn vật chất, nơi nào không có sự thích thú, không có tham ái, nơi ấy ý thức không đáp xuống hay tăng trưởng. Nơi nào ý thức không đáp xuống hay tăng trưởng, nơi ấy không có danh sắc sinh khởi. Nơi nào không có danh sắc sinh khởi, nơi ấy không có sự tạo tác phát triển. Nơi nào không có sự tạo tác phát triển, nơi ấy không có sự hiện hữu tái sinh trong tương lai. Nơi nào không có sự hiện hữu tái sinh trong tương lai, nơi ấy không có sự sinh ra, già và chết trong tương lai, Ta nói không có những ưu phiền, thống khổ hay tuyệt vọng. Nơi nào không có sự ham mê đối với dưỡng chất tiếp xúc… Nơi nào không có sự ham mê đối với dưỡng chất ý định… Nơi nào không có sự ham mê đối với dưỡng chất ý thức, nơi nào không có sự thích thú, không có tham ái, nơi ấy ý thức không đáp xuống hay tăng trưởng. Nơi nào ý thức không đáp xuống hay tăng trưởng, nơi ấy không có danh sắc sinh khởi. Nơi nào không có danh sắc sinh khởi, nơi ấy không có sự tạo tác phát triển. Nơi nào không có sự tạo tác phát triển, nơi ấy không có sự hiện hữu tái sinh trong tương lai. Nơi nào không có sự hiện hữu tái sinh trong tương lai, nơi ấy không có sự sinh ra, già và chết trong tương lai, Ta nói không có những ưu phiền, thống khổ hay tuyệt vọng. Giống như có ngôi nhà hay hội trường có mái với cửa sổ ở phía Bắc, phía Nam hoặc phía Đông. Khi mặt trời lên, tia nắng chiếu vào qua cửa sổ, thì nó chiếu vào đâu? – Thưa Thế Tôn, vào tường phía Tây. – Nếu không có tường phía Tây, nó chiếu vào đâu? – Thưa Thế Tôn, vào nền nhà. – Nếu không có nền nhà, nó chiếu vào đâu? – Thưa Thế Tôn, vào mặt nước. – Nếu không có mặt nước, nó chiếu vào đâu? – Thưa Thế Tôn, nó không chiếu vào đâu cả. – Tương tự như vậy, nơi nào không có sự ham mê đối với dưỡng chất thức ăn vật chất… dưỡng chất tiếp xúc… dưỡng chất ý định… dưỡng chất ý thức, nơi nào không có sự thích thú, không có tham ái, nơi ấy ý thức không đáp xuống hay tăng trưởng. Nơi nào ý thức không đáp xuống hay tăng trưởng, nơi ấy không có danh sắc sinh khởi. Nơi nào không có danh sắc sinh khởi, nơi ấy không có sự tạo tác phát triển. Nơi nào không có sự tạo tác phát triển, nơi ấy không có sự hiện hữu tái sinh trong tương lai. Nơi nào không có sự hiện hữu tái sinh trong tương lai, nơi ấy không có sự sinh ra, già và chết trong tương lai, Ta nói không có những ưu phiền, thống khổ hay tuyệt vọng. |
| Dịch từ Kinh Pali bởi Tỳ-kheo Thanissaro ©1997 | Dịch từ Kinh tiếng Anh bởi Nguyễn Thị Quỳnh Nga ©2024 |
Tham khảo: Bản dịch tiếng Việt của Hòa thượng Thích Minh Châu.
TU THEO PHẬT 
Bình luận về bài viết này