Tại sao tham luyến lại khiến người ta bị trói buộc và không được giải thoát, an nhiên tự tại? Hiểu một cách đơn giản là khi tâm quý vị gắn vào (tham luyến) thứ gì đó, nó sẽ bị thứ đó ảnh hưởng. Và bởi vì mọi thứ trên thế gian đều vô thường (biến đổi), nên tâm của quý vị cũng sẽ bị dao động theo sự biến đổi của thứ đó. Sự giải thoát có được khi tâm không còn gắn vào (tham luyến) bất kỳ thứ gì, vì thế không còn bị dao động, mà sẽ luôn an nhiên tự tại, vững chắc, ổn định ngay trong hiện tại. Để hiểu rõ hơn chuỗi nhân quả này, mời quý vị cùng theo dõi và chiêm nghiệm lời Đức Phật dạy trong Kinh Tham luyến được dịch sang tiếng Việt dễ hiểu.
| Bản gốc | Bản dịch |
| Upaya Sutta (SN 22.53): Attached | Kinh Tham luyến |
| Near Sāvatthī. There the Blessed One said, “One attached is unreleased; one unattached is released. Should consciousness, when standing, stand attached to (a physical) form, supported by form (as its object), landing on form, watered with delight, it would exhibit growth, increase, & proliferation. “Should consciousness, when standing, stand attached to feeling, supported by feeling (as its object), landing on feeling, watered with delight, it would exhibit growth, increase, & proliferation. “Should consciousness, when standing, stand attached to perception, supported by perception (as its object), landing on perception, watered with delight, it would exhibit growth, increase, & proliferation. “Should consciousness, when standing, stand attached to fabrications, supported by fabrications (as its object), landing on fabrications, watered with delight, it would exhibit growth, increase, & proliferation. | Ở gần thành Xá Vệ, Thế Tôn thuyết giảng như sau: “Người tham luyến thì không được giải thoát; người không tham luyến thì được giải thoát. Nếu khi đứng, ý thức đứng gắn vào (tham luyến) hình tướng (vật lý) (sắc), được trụ đỡ bởi hình tướng (lấy hình tướng làm đối tượng của nó), đáp xuống hình tướng, được chăm tưới bởi niềm vui thích (hỷ), nó sẽ thể hiện sự tăng trưởng, gia tăng và lớn mạnh. Nếu khi đứng, ý thức đứng gắn vào (tham luyến) cảm giác (thọ), được trụ đỡ bởi cảm giác (lấy cảm giác làm đối tượng của nó), đáp xuống cảm giác, được chăm tưới bởi niềm vui thích, nó sẽ thể hiện sự tăng trưởng, gia tăng và lớn mạnh. Nếu khi đứng, ý thức đứng gắn vào (tham luyến) nhận thức (tưởng), được trụ đỡ bởi nhận thức (lấy nhận thức làm đối tượng của nó), đáp xuống nhận thức, được chăm tưới bởi niềm vui thích, nó sẽ thể hiện sự tăng trưởng, gia tăng và lớn mạnh. Nếu khi đứng, ý thức đứng gắn vào (tham luyến) sự tạo tác (hành), được trụ đỡ bởi sự tạo tác (lấy sự tạo tác làm đối tượng của nó), đáp xuống sự tạo tác, được chăm tưới bởi niềm vui thích, nó sẽ thể hiện sự tăng trưởng, gia tăng và lớn mạnh. |
| “Were someone to say, ‘I will describe a coming, a going, a passing away, an arising, a growth, an increase, or a proliferation of consciousness apart from form, from feeling, from perception, from fabrications,’ that would be impossible. | Nếu ai đó nói rằng: ‘Tôi sẽ mô tả sự đến, đi, sinh, diệt, tăng trưởng, gia tăng hoặc lớn mạnh của ý thức ngoài hình tướng, ngoài cảm giác, ngoài nhận thức, ngoài sự tạo tác’, thì điều đó là không thể. |
| “If a monk abandons passion for the property of form.… “If a monk abandons passion for the property of feeling.… “If a monk abandons passion for the property of perception.… “If a monk abandons passion for the property of fabrications.… “If a monk abandons passion for the property of consciousness, then owing to the abandonment of passion, the support is cut off, and there is no landing of consciousness. Consciousness, thus not having landed, not increasing, not concocting, is released. Owing to its release, it is steady. Owing to its steadiness, it is contented. Owing to its contentment, it is not agitated. Not agitated, he (the monk) is totally unbound right within. He discerns that ‘Birth is ended, the holy life fulfilled, the task done. There is nothing further for this world.’” | Nếu vị tỳ-kheo từ bỏ lòng tham muốn đối với thuộc tính hình tướng (sắc giới)… Nếu vị tỳ-kheo từ bỏ lòng tham muốn đối với thuộc tính cảm giác (thọ giới)… Nếu vị tỳ-kheo từ bỏ lòng tham muốn đối với thuộc tính nhận thức (tưởng giới)… Nếu vị tỳ-kheo từ bỏ lòng tham muốn đối với thuộc tính tạo tác (hành giới)… Nếu vị tỳ-kheo từ bỏ lòng tham muốn đối với thuộc tính ý thức (thức giới), thì do lòng tham muốn được từ bỏ, sự trụ đỡ bị cắt đứt và không có sự đáp xuống của ý thức. Do không đáp xuống, không gia tăng, không tạo dựng, ý thức được giải thoát. Do được giải thoát, nó yên ổn. Do yên ổn, nó hài lòng. Do hài lòng, nó không xao động. Không xao động, vị tỳ-kheo hoàn toàn không bị ràng buộc (được giải thoát) ngay trong chính mình. Vị ấy biết rõ: ‘Không còn sinh ra nữa, đời sống thanh tịnh đã thành tựu, việc nên làm đã làm. Không còn gì thêm cho thế giới này (không còn luân hồi nữa).’” |
| Dịch từ Kinh Pali bởi Tỳ-kheo Thanissaro ©1997 | Dịch từ Kinh tiếng Anh bởi Nguyễn Thị Quỳnh Nga ©2025 |
Tham khảo: Bản dịch tiếng Việt của Hòa thượng Thích Minh Châu.
TU THEO PHẬT 
Bình luận về bài viết này